Hà Nội tăng tốc phát triển nhà ở xã hội: Cơ chế đặc thù mở lối cho hơn 140 dự án, kỳ vọng bổ sung hàng chục nghìn căn hộ

Thủ đô đẩy nhanh thủ tục, tạo cú hích cho nguồn cung nhà ở xã hội

Hà Nội đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển nhà ở xã hội khi quyết định áp dụng cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô nhằm rút ngắn hàng loạt thủ tục về quy hoạch, đất đai và xây dựng. Động thái này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài nhiều năm, đẩy nhanh tiến độ triển khai hàng trăm dự án và sớm bổ sung nguồn cung cho thị trường, đáp ứng nhu cầu an cư của người thu nhập thấp, công nhân và lao động trẻ.

Ưu tiên cơ chế đặc thù để rút ngắn quy trình đầu tư

Tại cuộc họp về kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026-2030, UBND TP. Hà Nội đã thống nhất ưu tiên triển khai các dự án nhà ở xã hội theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.

Theo phương án mới, các dự án có thể lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 ngay từ đầu mà không phải chờ điều chỉnh hoặc hoàn thiện quy hoạch phân khu như trước. Đồng thời, thẩm quyền phê duyệt tiếp tục được phân cấp cho UBND các xã, phường nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Song song với đó, thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng tốc giải quyết các thủ tục về đất đai, xây dựng cũng như công tác giải phóng mặt bằng để đảm bảo tiến độ triển khai.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, mục tiêu được đặt ra là hoàn thành trong tối đa hai tháng với dự án có quy mô dưới 10 ha và không quá ba tháng đối với dự án từ 10 ha trở lên. Các thủ tục giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất phải hoàn tất trong vòng một tháng. Trong khi đó, việc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc cấp giấy phép xây dựng sẽ được xử lý trong thời gian không quá 10 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ.

Ngoài việc rút ngắn quy trình, Hà Nội cũng định hướng điều chỉnh linh hoạt hơn các chỉ tiêu về chiều cao công trình, mật độ xây dựng và quy mô dân số. Theo lãnh đạo thành phố, việc giới hạn tầng cao quá thấp có thể làm giảm hiệu quả sử dụng đất, tăng chi phí đầu tư và khiến giá thành căn hộ khó tiếp cận với người có nhu cầu thực.

Đặt mục tiêu khởi công 114 dự án trong năm 2026

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư 147 dự án nhà ở xã hội và nhà ở dành cho lực lượng vũ trang, bao gồm 121 dự án nhà ở xã hội, 23 dự án dành cho lực lượng công an và 3 dự án phục vụ quân đội.

Qua rà soát, có 3 dự án chưa xác định thời điểm khởi công do chủ đầu tư đề xuất chuyển nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội sang hình thức nộp tiền hoặc chậm triển khai. Như vậy, còn 144 dự án đang nằm trong kế hoạch thực hiện.

Trong số này, 30 dự án đã được khởi công với quy mô khoảng 24.120 căn hộ. Dự kiến có 11 dự án, tương đương khoảng 5.400 căn hộ, hoàn thành phần thô trong năm 2026. 19 dự án còn lại sẽ hoàn thiện phần thô vào năm 2027.

Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn tất toàn bộ thủ tục để đồng loạt khởi công 114 dự án còn lại ngay trong năm 2026.

Nhiều chỉ tiêu tiến độ được đặt ra cho 6 tháng cuối năm

Theo kế hoạch của Sở Xây dựng, trong sáu tháng cuối năm, thành phố sẽ tập trung hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết cho 91 dự án, hoàn tất giải phóng mặt bằng đối với 67 dự án và giao đất cho 108 dự án.

Bên cạnh đó, Hà Nội đặt mục tiêu khởi công 114 dự án, hoàn thành phần móng của 77 dự án và hoàn thiện phần thô thêm 11 dự án.

Nếu tiến độ được đảm bảo, khoảng 46.100 căn hộ sẽ đủ điều kiện đưa ra thị trường sau khi hoàn thành phần móng, trong đó có khoảng 5.400 căn thuộc các dự án đã hoàn thiện phần thô.

Nhiều vướng mắc vẫn cần được tháo gỡ

Dù mục tiêu phát triển được đặt ở mức cao, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn.

Hiện vẫn có 91 dự án chưa được phê duyệt quy hoạch chi tiết, trong đó 3 dự án đang gặp vướng mắc liên quan đến việc áp dụng các quy định về quy hoạch.

Ngoài ra, 67 dự án chưa hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng do phải di dời hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thực hiện cưỡng chế thu hồi đất hoặc chưa đạt được sự đồng thuận trong phương án bồi thường.

Để tháo gỡ các tồn tại này, Sở Xây dựng kiến nghị các địa phương hoàn tất việc phê duyệt quy hoạch trong tháng 7 và tháng 8, đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và giao đất theo kế hoạch.

Thành phố cũng đề xuất ưu tiên chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn chủ đầu tư đối với 15 dự án đã hoàn tất giải phóng mặt bằng, quy mô khoảng 8.000 căn hộ, để sớm đưa vào triển khai.

Kỳ vọng cải thiện nguồn cung nhà ở xã hội tại Hà Nội

Trong nhiều năm qua, thị trường nhà ở xã hội tại Hà Nội luôn rơi vào tình trạng nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu của người thu nhập thấp, công nhân và lao động trẻ không ngừng gia tăng. Nhiều dự án bị kéo dài do vướng mắc về quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư, khiến tốc độ bổ sung sản phẩm mới chưa đáp ứng được thực tế.

Việc áp dụng cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô cùng với yêu cầu thực hiện đồng thời nhiều thủ tục thay vì xử lý tuần tự được xem là bước chuyển quan trọng trong công tác phát triển nhà ở xã hội. Nếu các mục tiêu đề ra được triển khai đúng tiến độ, Hà Nội sẽ có thêm nguồn cung đáng kể trong ngắn hạn, đồng thời tạo nền tảng để đẩy nhanh hàng loạt dự án giai đoạn 2026-2030, góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân có thu nhập trung bình và thấp trên địa bàn Thủ đô.