Ukraine lần đầu giới thiệu Alexa Spatium, mẫu máy bay không người lái đánh chặn sử dụng động cơ phản lực, được phát triển để đối phó các UAV Nga có tốc độ ngày càng cao. Đáng chú ý, thiết bị có thể mang nhiều loại đầu đạn và quay lại điểm phóng nếu nhiệm vụ không hoàn tất.
Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết Alexa Spatium là UAV đánh chặn chạy bằng động cơ phản lực đầu tiên được đưa vào kho vũ khí của nước này. Nền tảng này được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ trên không, đồng thời có khả năng tác chiến trước một số mục tiêu trên mặt đất và mặt nước.
Sự xuất hiện của Alexa Spatium diễn ra khi Nga được cho là đang sử dụng các biến thể UAV Geran trang bị động cơ phản lực. Tốc độ cao hơn của những phương tiện này tạo thêm thách thức cho các hệ thống phòng không và UAV đánh chặn truyền thống.
Theo nguồn tin được dẫn lại, Geran-4 sử dụng động cơ phản lực đã xuất hiện trong một số đợt tập kích gần đây. Ngày 21/8, một UAV loại này được cho là đã đánh trúng trung tâm mua sắm tại Kryvyi Rih, khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và 130 người bị thương.
Nhắm tới nhóm UAV tốc độ cao của Nga
Ukraine xác định Alexa Spatium trước hết phục vụ nhiệm vụ đối phó các UAV cảm tử Nga, trong đó có Geran-3, Geran-4, Geran-5 và một số biến thể Shahed-131.
Ngoài nhóm mục tiêu trên, thiết bị còn được giới thiệu với khả năng đánh chặn UAV trinh sát, trực thăng và một số phương tiện khác.
Động cơ turbojet là một trong những điểm quan trọng của thiết kế. Hệ thống động lực này giúp Alexa Spatium đạt vận tốc phù hợp với nhiệm vụ truy đuổi những UAV sử dụng động cơ phản lực, đồng thời cho phép hoạt động ở nhiều độ cao từ thấp đến trung bình.
Thiết bị cũng được thiết kế với trần bay cao và bán kính hoạt động đáng kể, qua đó mở rộng phạm vi thực hiện nhiệm vụ.
Không hoàn thành nhiệm vụ vẫn có thể trở về
Khác với nhiều UAV đánh chặn dùng một lần, Alexa Spatium được thiết kế theo hướng có thể thu hồi và sử dụng lại.
Mẫu UAV có kích thước khoảng 1,5 x 1,7 m, có thể được triển khai từ một bệ phóng cơ động trong thời gian ngắn. Phần thân sử dụng vật liệu composite nhẹ nhưng có độ bền cao, hỗ trợ thực hiện các thao tác cơ động nhanh.
Đặc biệt, trong trường hợp không hoàn tất nhiệm vụ, Alexa Spatium có khả năng trở lại khu vực phóng. Cách tiếp cận này có thể giúp giảm mức tiêu hao phương tiện trong bối cảnh Ukraine phải đối mặt với các đợt tập kích bằng UAV có mật độ cao.
Hệ thống còn có thể sử dụng nhiều cấu hình đầu đạn, gồm đầu đạn phân mảnh, xuyên lõm và nhiệt áp. Tùy nhiệm vụ, UAV có thể hoạt động dựa trên tọa độ được thiết lập trước hoặc nhận điều khiển trực tiếp.
Khả năng tìm kiếm mục tiêu được hỗ trợ bởi hình ảnh truyền hình cùng cảm biến hồng ngoại, giúp hệ thống phát hiện và bám mục tiêu trong những điều kiện tác chiến khác nhau.
Ukraine tăng tốc xây dựng lực lượng UAV đánh chặn
Alexa Spatium là một phần trong xu hướng Ukraine đẩy mạnh phát triển các phương tiện không người lái nhằm thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của chiến trường.
Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, từ đầu năm 2026, nước này đã phê duyệt và đưa vào biên chế 413 hệ thống máy bay không người lái cho lực lượng quốc phòng. Phần lớn trong số đó do các doanh nghiệp trong nước phát triển và sản xuất.
Việc đưa một UAV đánh chặn dùng động cơ phản lực vào lực lượng cho thấy cuộc cạnh tranh giữa drone tấn công và phương tiện chống drone đang chuyển sang một cấp độ mới.
Nếu những UAV tấn công ngày càng được cải thiện về tốc độ, tầm hoạt động và khả năng tiếp cận mục tiêu, các hệ thống đánh chặn cũng phải đáp ứng yêu cầu tương ứng. Alexa Spatium vì thế được xem là nỗ lực của Ukraine nhằm thu hẹp khoảng cách tốc độ và tạo thêm một lớp bảo vệ trước các phương tiện bay không người lái thế hệ mới.