Dài gần 40 km, tổng vốn đầu tư hơn 72.300 tỷ đồng, tuyến Metro số 5 (Văn Cao – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc) vừa chính thức khởi công, đánh dấu bước ngoặt trong chiến lược phát triển hạ tầng của Thủ đô. Không chỉ giải quyết áp lực giao thông, đây được xem là tuyến metro mang ý nghĩa chiến lược khi kết nối trung tâm Hà Nội với Hòa Lạc – hạt nhân của hệ sinh thái công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục lớn nhất cả nước.
Khởi động tuyến metro chiến lược kết nối trung tâm với đô thị công nghệ Hòa Lạc
Ngày 19/12, UBND TP Hà Nội tổ chức lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc).
Đây là một trong những công trình trọng điểm quốc gia được triển khai trong chương trình đồng loạt khởi công, khánh thành 234 dự án trên cả nước, đồng thời là dự án được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới cho khu vực phía Tây Thủ đô.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông nhấn mạnh, Metro số 5 không chỉ là dự án giao thông mà là công trình hạ tầng chiến lược, giữ vai trò trục xương sống trong tổ chức không gian đô thị và phát triển giao thông bền vững của Hà Nội trong nhiều thập kỷ tới.
Không chỉ giảm ùn tắc, Metro số 5 mở cánh cửa tới “Thung lũng công nghệ” của Việt Nam
Điểm khác biệt lớn nhất của Metro số 5 nằm ở vai trò kết nối.
Nếu các tuyến metro trước đây chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại trong khu vực nội đô thì Metro số 5 sẽ tạo nên hành lang phát triển mới, kết nối trực tiếp khu trung tâm Ba Đình với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc – nơi đang được định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và công nghệ cao của Việt Nam.
Tuyến đường sắt này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa trung tâm thành phố với Hòa Lạc, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng chục nghìn chuyên gia, kỹ sư, sinh viên và người lao động làm việc tại các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ.
Đây được xem là nền tảng hạ tầng quan trọng để Hà Nội hình thành hành lang đổi mới sáng tạo kéo dài từ trung tâm đến phía Tây, nơi tập trung nhiều dự án công nghệ quy mô lớn trong tương lai.
Dự án hơn 72.300 tỷ đồng, vận hành tự động hoàn toàn
Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), Metro số 5 có tổng chiều dài khoảng 39,58 km, sử dụng đường đôi khổ tiêu chuẩn, điện khí hóa hiện đại.
Toàn tuyến gồm 20 nhà ga, trong đó có:
- 6 ga ngầm;
- 13 ga trên mặt đất;
- 1 ga trên cao;
- 8 ga trung chuyển;
- 2 depot tại Sơn Đồng – Dương Hòa và Hòa Lạc.
Các đoàn tàu gồm 6 toa, có tốc độ tối đa 120 km/h, sử dụng hệ thống điều khiển tín hiệu CBTC và vận hành hoàn toàn tự động theo tiêu chuẩn GoA4 – cấp độ tự động hóa cao nhất hiện nay của các hệ thống metro trên thế giới.
Tổng mức đầu tư của dự án khoảng 72.300 tỷ đồng, được huy động từ ngân sách cùng nguồn vốn của tổng thầu EPC. Theo kế hoạch, dự án sẽ triển khai thi công từ năm 2026, hoàn thành xây dựng vào năm 2029 và đưa vào khai thác từ năm 2030.
Tái định hình không gian phát triển của Thủ đô
Metro số 5 được quy hoạch là tuyến kết nối xuyên suốt từ khu vực Văn Cao – Hoàng Hoa Thám, đi qua hàng loạt khu vực trung tâm như Liễu Giai, Nguyễn Chí Thanh, Trần Duy Hưng trước khi chạy dọc Đại lộ Thăng Long đến Hòa Lạc.
Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, tuyến metro sẽ góp phần giảm áp lực giao thông trên Đại lộ Thăng Long – một trong những trục hướng tâm thường xuyên có lưu lượng phương tiện lớn.
Quan trọng hơn, tuyến đường sắt đô thị này sẽ thúc đẩy quá trình phát triển đô thị theo mô hình đa cực, giảm sức ép cho khu vực nội đô lịch sử và mở rộng không gian phát triển về phía Tây theo đúng định hướng Quy hoạch Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065.
Trong tương lai, tuyến còn được dự trù kéo dài đến Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam và kết nối với tuyến đường sắt liên vùng Hà Nội – Phú Thọ, hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên kết vùng.
Động lực mới cho kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo
Theo MRB, Metro số 5 không chỉ vận chuyển hành khách mà còn là hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế tri thức.
Việc kết nối thuận lợi giữa trung tâm Hà Nội với Hòa Lạc sẽ tạo điều kiện thu hút thêm các tập đoàn công nghệ, trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đến đầu tư, qua đó hình thành hệ sinh thái công nghệ quy mô lớn.
Đây cũng là tiền đề để Hà Nội nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và chuyển đổi số.
Tuyến metro của tương lai Hà Nội
Khác với những dự án giao thông đơn thuần, Metro số 5 được kỳ vọng trở thành trục phát triển chiến lược của Thủ đô trong giai đoạn mới.
Khi đi vào hoạt động, tuyến đường không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa trung tâm với Hòa Lạc mà còn kết nối các trung tâm hành chính, giáo dục, nghiên cứu và công nghệ, góp phần hình thành cực tăng trưởng mới phía Tây Hà Nội.
Trong bối cảnh Thủ đô đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ hàng đầu khu vực, Metro số 5 sẽ là “mạch giao thông” quan trọng, mở ra không gian phát triển mới và tạo nền tảng để Hà Nội bứt phá trong kỷ nguyên kinh tế số.